هر خودرویی برای حرکت نیاز به یک عامل تولید کننده نیرو و یک عامل انتقال دهنده آن دارد. تولید کننده نیرو موتور یا پیشرانه است. انتقال دهنده هم سیستمی متشکل از بخشهای مختلف است که عمل انتقال نیرو را در کنار هم و به صورت پیوسته انجام میدهند. در حقیقت نیروی تولید شده توسط پیشرانه، باید توسط یک سیستم انتقال دهنده، به چرخها منتقل شود. سه بخش اصلی این سیستم انتقال دهنده شامل کلاچ، جعبه دنده و دیفرانسیل هستند که در میان آنها جعبه دنده از اهمیت ویژهای برخوردار است. جعبهدنده را اصطلاحا گیربکس هم میگویند.
اهمیت این بخش از خودرو میتواند در حد موتور یا مولد نیرو محسوب شود. تعمیرات آن نیاز به تخصص بالایی دارد و توجه به حفظ سلامت آن نیز در اولویتهای نگهداری اصولی از خودرو است.
گیربکس یا جعبه دنده با استفاده از چرخ دنده ها میزان معینی از دور موتور را یا سرعت و قدرت های متفاوت به چرخ های خودرو منتقل می کند. این عملکرد به راننده این امکان را می دهد که بتواند بدون بالا بردن بیش از اندازه ی دور موتور، موتور را در بهترین کارکرد خود نگه دارد.
بخوانید: نشانه ها و علائم خرابی گیربکس
توجه داشته باشید زمانی که در سربالایی ها میرانید به اصطلاح میگویند بهتر است با دنده سنگین حرکت کنید و برعکس. تفاوت دنده سنگین و سبک از نظر قطر و اندازه است. و بدین صورت که قطر دنده سنگین بزرگتر از دنده سبک است. همچنین دنده سنگین دارای قدرت زیاد و سرعت کم و دنده سبک دارای قدرت کم و سرعت زیاد است.