در حالی که خودروهای الکتریکی مورد توجه قرار گرفتهاند و بسیاری از کشورها اعلام کرده اند که موتورهای احتراق داخلی را برای خودروهای سواری متوقف می کنند، بخش مهمی وجود دارد که اغلب نادیده گرفته میشود. وسایل نقلیه متوسط و سنگین، از جمله تمام کامیون های باری و اتوبوس. این بخش مهم باید فوراً مورد رسیدگی قرار گیرد و بخشی از راه حل بهبود زیست محیطی ما شود. اول، کامیون ها و اتوبوس ها علیرغم اینکه سهم نسبتا کمی از ناوگان جاده ای و گازهای گلخانهای دارند. دوم، هزینه باتری به سرعت در حال کاهش است و کامیونها و اتوبوسهای بدون آلایندگی خیلی زودتر از آنچه انتظار میرفت به برابری هزینه با همتایان دیزلی خود میرسند. در نهایت، فناوری محرک الکتریکی برای اتوبوسهای شهری و بخشهای اصلی کامیونها با مدلهای فراوانی که قبلاً نیازهای عملیاتی ناوگان را برآورده میکنند، آماده است.
پذیرش اتوبوس برقی در ناوگان حمل و نقل عمومی شهری در سراسر جهان در حال رشد است. این پدیده از چین شروع شد و چند سال طول کشید تا مناطق دیگر انتقال را آغاز کنند. اما اکنون در اروپا در حال شکوفایی است. از سال ۲۰۱۹ به عنوان سالی یاد می شود که حجم فروش اتوبوس های برقی افزایش یافت.
ضرورت استفاده از اتوبوسهای برقی
-
امروزه در سراسر جهان اتوبوسهای برقی به یکی از مهمترین وسیله های برای افزایش کیفیت سیستم ناوگان حمل و نقل و همچنین کاهش انتشار آلودگی تبدیل شده است. اتوبوسهای برقی با عملکردی مناسب به یک راهکار عالی برای شهرهای بزرگ در سراسر جهان تبدیل میشوند تا ضمن بهبود کیفیت هوای شهری به کاهش هرچه بیشتر آلودگی صوتی نیز کمک کنند. آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای حاصل از وسایل نقلیه حمل و نقل عمومی و غیرعمومی در سراسر جهان مورد توجه قرار گرفته است. سازمان بهداشت جهانی WHO تخمین میزند که حدود ۷ میلیون نفر سالانه بر اثر قرار گرفتن در معرض هوای آلوده جان خود را از دست می دهند و این آلودگیها ۹۰ درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار میدهد.
- از نظر ایمنی اتوبوس های برقی قابل اعتماد هستند و نرخ خرابی به مراتب کمتری در مقایسه با سایر مدلهای سنتی دارند. هزینه نگهداری خودروهای برقی بسیار پایین تر از خودروهای دارای موتور احتراق داخلی ست.
- در حالی که در سال ۲۰۱۸ بازار اتوبوس های برقی اروپا ۴۸ درصد نسبت به سال ۲۰۱۷ افزایش یافت، سال ۲۰۱۹ شاهد سه برابر شدن تعداد ثبت نام اتوبوس های برقی در اروپای غربی بود. و در سال ۲۰۲۰، سال کووید، بازار اتوبوس های برقی در همان منطقه ۲۲ درصد افزایش یافت. ۲۰۶۲ اتوبوس الکترونیکی به ثبت رسید. آنچه شایان ذکر است، شش کشور اروپایی در سال ۲۰۲۰ تعدادی اتوبوس بدون آلایندگی (اتوبوس های باتری-برقی به اضافه پیل سوختی) را ثبت کرده اند که بیش از ۲۵ درصد از ثبت نام های کلاس I را تشکیل می دهند.
بخوانید: عرضه خودروهای بنزینی و دیزلی تا سال ۲۰۳۵ در اروپا ممنوع میشود
هزینه های نگهداری و تعمیر کمتر
یکی دیگر از مزایای مهم اتوبوس های برقی این است که به نگهداری و تعمیرات کمی نیاز دارند. بسیاری از کارهای نگهداری و تعمیرات مورد نیاز در اتوبوس های دیزلی یا گازی در زمان استفاده از اتوبوس برقی غیر ضروری هستند. دیگر نیاز به اقداماتی مانند تعویض روغن، سرویس منظم سیستم انتقال قدرت و تعویض فیلترهای سوخت و … نخواهد بود.
علاوه بر این، نیازی به تعویض مکرر مایع خنک کننده نخواهید داشت و می توانید برای مدت زمان بیشتری از لنت های ترمز استفاده کنید. به طور کلی، وسایل نقلیه الکتریکی در مقایسه با سایر وسایل نقلیه دیگر به نگهداری و تعمیر کم تری احتیاج دارند که این یعنی نیازهای کمتر به نگهداری و تعمیرات می تواند مستقیماً به صرفه جویی در هزینه تبدیل شود.
اتوبوس های برقی در ایران
-
محصول مشترک گروه مپنا و شرکت عقاب افشان با نام زیما
اولین اتوبوس برقی ایرانی که با مشارکت گروه مپنا و شرکت عقاب افشان طراحی و تولید شده است. این اتوبوس در شهر مشهد با حضور مدیران ارشد این شرکت ها و شهردار مشهد در خرداد ۱۴۰۰ رونمایی شد. نام این اتوبوس برقی ایرانی ” شتاب ” است.
یک پیشرانه برقی به قدرت ۳۲۰ کیلووات (۴۳۲ اسب بخار) و گشتاور ۱۸ هزار و پانصد نیوتون متر این اتوبوس را به سرعت هشتاد کیلومتر بر ساعت (محدود شده الکترونیکی) می رساند. زیما با این مشخصات می تواند ۲۴۲ کیلومتر پیمایش با یک بار شارژ، سرعت هشتاد کیلومتر و خاموش بودن سیستم تهویه برسد. با روشن شدن سیستم تهویه پیمایش به ۱۸۰ کیلومتر کاهش می یابد. اما با سرعت ثابت ۳۷ کیلومتر بر ساعت که معمولا سرعت میانگین اتوبوس های داخل شهری است، پیمایش آن به ۴۵۰ کیلومتر خواهد رسید.
-
اتوبوس برقی ایرانخودرو دیزل
اسفند ۱۴۰۰: سرانجام اولین نسخه تولیدی از اتوبوس برقی ایران خودرو دیزل در تاریخ ۲۲ ۱۴۰۰ اسفندماه رونمایی شد. این محصول برقی، برپایه اتوبوس دیزلی آتروس ساخته شده و به همین دلیل نیز با نام تجاری e-Atros معرفی شده است.
موتور الکتریکی این اتوبوس برقی، توانایی تولید ۴۷۵ اسببخار به همراه ۳۵۰۰ نیوتن متر را دارد و طبق گفته مدیران ایران خودرو، قدرتمندترین اتوبوس برقی ساخت داخل است. اتوبوس ای-آتروس میتواند با یکبار شارژ، مسافت ۲۵۰ کیلومتر را طی کند.
آینده استفاده از اتوبوس های برقی
- ثبت نام اتوبوس های برقی در سال ۲۰۲۱ نسبت به سال ۲۰۲۰ در اروپا ۴۸ درصد افزایش یافته است. ۳۲۸۲ اتوبوس الکترونیکی در سال گذشته تحویل داده شد که از سال ۲۰۱۲ به بیش از ۸۵۰۰ وسیله نقلیه ثبت شده در این قاره رسید. آنچه شایان ذکر است، در سال ۲۰۲۱ برای اولین بار سه کشور اروپایی بیش از ۵۰۰ اتوبوس الکترونیکی را ثبت کردند که آلمان پیشتاز آن بود.
- حدود چهار میلیارد نفر از مردم آسیا و اقیانوس آرام، یعنی ۹۲ درصد از کل جمعیت منطقه، در معرض خطرات ناشی از آلودگی هوا قرار دارند. تردد از طریق وسایل حمل و نقل الکتریکی یکی از ۲۵ اقدام فنی بوده است که توسط اداره محیط زیست سازمان ملل متحد برای کاهش آلودگی هوا و نجات جان انسانها توصیه شده است. اتوبوسهای برقی در بازار خودروها الکتریکی بیش از سایر وسایل حمل و نقل عمومی به فروش رسیده، به طوری که در یک سال گذشته فروش آنها با ۳۲ درصد افزایش مواجه بوده است.
-
-
کلانشهر نیویورک، که بزرگترین ناوگان اتوبوسرانی ایالات متحده آمریکا را از آن خود کرده است، تا سال ۲۰۴۰ به طور کامل از اتوبوسهای برقی برای بخش عمومی بهره خواهد گرفت و این در حالی است که شهردار کالیفرنیا تصمیم گرفته است انتشار گاز کربن از طریق وسایل حمل و نقل عمومی را تا سال ۲۰۴۰ به صفر برساند.
-
در چین، که بزرگترین بازار فروش انواع وسایل حمل و نقل برقی جهان را به خود اختصاص داده است، بیش از ۱۸ درصد کل اتوبوسهای سراسر کشور نیروی حرکتی خود را از برق تأمین میکند، که در میان شهرهای آن، شنژن با بیش از ۱۶ هزار اتوبوس برقی، بزرگترین ناوگان اتوبوس برقی جهان را از آن خود کرده است.
